-1 تعریف اختلالات یادگیری کار راحتی نیست.

دشوار بودن تعریف اختلالات یادگیری، به تنوع دیدگاهها درباره ی دلایل آن باز می گردد. همچنین می توان این تعریف ساده را پذیرفت که: «مشکل کودکی که از نظر هوشبهر درحد عادی است اما در یک یا چند عملکرد تحصیلی دچار اختلال بوده و این اختلال تداوم داشته باشد، اختلال یادگیری نامیده می شود»با وجود تغییراتی که در تعریف اختلالات یادگیری به وجود آمده است، تأکید بر برخی ویژگی های آن مانند محدود بودن دامنه مشکلات و ارتباط نداشتن با عقب ماندگی ذهنی، هم چنان پابرجا است.

2-پیشرفت پایین تر از حد متوسط است.

دانش آموز دارای اختلال یادگیری با ویژگی عمده پیشرفت پایین تر از حد متوسط، شناخته می شود. عملکرد او در خواندن، نوشتن یا حساب کردن ممکن است در حد انتظار نباشد اما در زمینه های دیگر تحصیلی یا رفتارهای دیگر مبتنی بر یادگیری، شاید عملکردش مطلوب باشد.به این ترتیب، به دو نوع مقایسه میان فردی و درون فردی بر می خوریم. در مقایسه میان فردی، عملکرد دانش آموز دارای اختلال یادگیری از وضعیت متوسط کلاس پایینتر است. در مقایسه درون فردی هم، تفاوتهای آشکار بین عملکردهای گوناگون تحصیلی دانش آموز دیده می شود. ممکن است او در خواندن وضعیتی مناسب نشان دهد اما در ریاضیات در حد انتظار پیشرفت نکند.

3-سبب شناسی اختلالات یادگیری، بحث انگیز است.

اسباب بروز اختلالات یادگیری نسبتاً مبهم است. این موضوع از یک طرف، در توجه متخصصان تربیتی قرار دارد و از طرف دیگر، برای متخصصان یادگیری، عصب شناسی و دیگر زمینه های پزشکی جالب توجه است. البته بهتر است در سبب شناسی اختلالات یادگیری به تأثیر متقابل تمامی عوامل ممکن توجه شود. تجربه گذشته و یافته های امروزی ثابت می کنند که اختلالات یادگیری موضوعی چند رشته ای است.رشته «اختلالات یادگیری» از فرضیه های پزشکی و بالینی که عوامل عصب شناسی را مبنای کار خود قرار می دادند، به وجود آمده است. در دهه های اخیر عوامل ارثی، محیطی، آموزشی و حتی اجتماعی ـ فرهنگی نیز مورد توجه بوده اند. به طور کلی و در حال حاضر، متخصصان به دیدگاه های مثبت تری در تفسیر علل اختلالات یادگیری دست یافته اند.

4-اختلالات یادگیری، بیماری نیست، مشکل است.

نگرش معلمی و آموزش به اختلالات یادگیری ایجاب می کند که تا حد امکان به همه ابعاد آن نگاهی انسانی و مثبت بیندازیم. در همه مباحث اختلالات یادگیری اعم از تعریف، سبب شناسی، طبقه بندی، تشخیص و حل مشکل، تمام واژه ها و مفاهیم باید جهتگیری مثبت داشته باشند. این تأکید به خاطر آن است که اولاً معلم و دیگر عوامل آموزشی از برچسبهای نابه جا دوری کنند و در مرحله بعدی فراموش نکنند که اختلالات یادگیری بیش از سبب شناسی و تفسیر، نیاز به برنامه های ترمیمی دارد.هر دلیلی که برای اختلالات یادگیری وجود داشته باشد، درمان گران و آموزگارانی که با موضوع سر و کار دارند، می توانند با مداخله های مؤثر و ارائه آموزشهای متناسب با نیازهای فردی دانش آموزان، به بهبود اوضاع کمک کنند. حتی درباره درمان، ترجیح می دهیم از واژه هایی چون ترمیم یا بهبود استفاده کنیم تا نشان دهیم که اختلالات یادگیری بیماری نیست، بلکه مشکل است.

5-الگوهای گوناگون برای ارائه ی خدمات آموزشی وجود دارد.

اینک به موضوع اختلالات یادگیری در بیشتر نظامهای آموزشی توجه می شود. به تناسب تلاشهای انجام شده برای سبب شناسی، طبقه بندی و بهبود اختلالات یادگیری، مدلهای گوناگونی از ارائه ی خدمات آموزشی طراحی و اجرا شده است.راحت ترین نوع مداخلات، استفاده از فنون آموزشی در کلاس درس یا همراه سازی مشاوره در کنار این فنون است. انواع دیگر خدمات به کلاس ویژه ی پاره وقت، کلاس ویژه ی تمام وقت، مدرسه ویژه و موارد دیگر اشاره دارد.تاکنون در کشور ما چند نمونه از ارائه ی خدمات، تجربه شده است. زمانی حتی مدارس ویژه به این گروه از دانش آموزان اختصاص یافت. در حال حاضر، موضوع به ارائه ی خدمات در کلینیکهای تخصصی محدود شده است، اگر چه به نظر می رسد امکان استفاده از مدل های دیگر و ارائه ی خدمات بیشتر وجود دارد.

6- اختلالات یادگیری ربط چندانی به تواناییهای هوشی ندارد.

در همه ی تعاریف قدیم و جدید اختلالات یادگیری، تأکید می شود که این موضوع ربطی به عقب ماندگی ذهنی از هرنوع ندارد. اختلالات یادگیری تواناییهای شناختی خود را مختل می کند اما ناشی از ناتوانیهای هوشی که به طور معمول با اصطلاح عقب ماندگی ذهنی شناخته می شود، نیست.متخصصان اختلالات یادگیری اصرار دارند که این موضوع باید با اصول خودش بررسی شود .هر نوع ارتباط بین این دو بحث، مشکلات مربوط به اختلالات یادگیری را بیشتر خواهد کرد. بدیهی است که اگر هوش دانش آموزان با اختلالات یادگیری، به وسیله ی آزمونهای معمول هوشبهر اندازه گرفته شود نتایج مأیوس کننده خواهد بود. آزمونهای تشخیصی اختلالات یادگیری، آزمونهایی هنجار مرجع نیستند بلکه آزمونهایی ملاک مرجع هستند. چرا که قصد آنها فقط نمره گذاری نیست. این نوع آزمونها به دنبال عیب یابی و تشخیص مشکل اند.

7-اختلالات یادگیری در چند گروه جای می گیرند.

طبقه بندی اختلالات یادگیری هم موضوعی بحث برانگیز است. با وجود تفاوت دیدگاه ها درباره ی طبقه بندی، دست کم درباره ی چند گروه از اختلالات یادگیری، توافق نظر میان متخصصان دیده می شود:

- اختلالات زبان گفتاری

- اختلالات خواندن

- اختلالات ریاضیات

ورود به جزئیات هریک از این اختلالات برای معلمان بسیار مفید است، چرا که نه تنها آنها را با انواع مشکلات یادگیری آشنا می کند بلکه در کاربرد فنون و روش های آموزشی درک دقیقتری به آنها می دهد.

8-افراد دارای اختلالات یادگیری شبیه هم نیستند.

نمی توان همه ی افراد دارای اختلالات یادگیری، حتی از یک گروه را به راحتی با هم مقایسه کرد. این افراد نه فقط از لحاظ سبب شناسی متفاوت اند، بلکه در جزئیات مشکلات هم تفاوتهایی دارند. برای مثال، در ریاضیات، دانش آموزی در درک مفاهیم پایه دچار مشکل است، دانش آموزی دیگر از درک مسأله ها عاجز است و یکی هم در مهارتهای محاسباتی مشکل دارد.درک این نکته که افراد دارای اختلالات یادگیری شبیه هم نیستند، در تشخیص نوع مشکل هر فرد بسیار حایز اهمیت است.

9-درهرکلاسی، دانش آموزانی با اختلالات یادگیری وجود دارند.

برآوردی دقیق از تعداد دانش آموزان دارای اختلالات یادگیری در ایران وجود ندارد، البته برآوردهای جهانی هم متفاوت است. با این همه، اگر برآورد رایج پنج درصدی را ملاک بگیریم، می توانیم تصور کنیم که در هر کلاس 20 تا 40 نفری، حداقل یک یا دو دانش آموز با اختلال یادگیری حضور دارند. این بدان معناست که هر معلمی با دانش آموزان دارای اختلالات یادگیری رو به رو است و بنابراین دانستن ویژگیها، علل، طبقه بندی و ارزیابی اختلالات یادگیری ضرورت دارد.

10-اختلالات یادگیری در تمام عمر ادامه دارد.

در سالهای نه چندان دور موضوع اختلالات یادگیری بیشتر درباره کودکان مورد توجه بود، اما امروزه دامنه آن به بزرگسالان هم کشیده شده است. وقتی مداخلات درمانی کم یا غیرموثرند، می توان انتظار داشت که اختلالات یادگیری حتی در بزرگسالی هم ادامه یابد.

همچنان که این رشته جایگاه بهتری پیدا می کند، پژوهشگران به شواهد محکمتری دست می یابند که نشان می دهد روشهای مناسب، می تواند اختلالات یادگیری را کاهش دهد. معلمان و درمان گران و سایر افراد مرتبط با موضوع می توانند به افراد با اختلالات یادگیری کمک کنند تا به سطحی رضایت بخش و شادتر در زندگی برسند.

11-کار در زمینه اختلالات یادگیری به تخصص نیاز دارد.

در زمینه های تشخیصی و ارزیابی می توان از تخصصهایی چون روان پزشکی، روان شناسی، مشاوره و دیگر متخصصان کمک گرفت اما هرگونه مداخلات درمانی و طراحی برنامه های ترمیمی نیازمند آموزش و تخصص ویژه است. معلمان و دیگر عوامل آموزشی مدرسه هم می توانند زیر نظر متخصص اختلالات یادگیری، خدماتی را ارائه کنند، هرگونه اقدام و مداخله باید مبتنی بر یک برنامه طراحی شده باشد؛ برنامه ای که متخصص اختلالات یادگیری با طی مراحل لازم، آماده کرده است.

12--برنامه هایی برای پیشگیری و مداخله در اوایل کودکی وجود دارد.

با وجود همه چیزهایی که درباره تشخیص، طبقه بندی و درمان اختلالات یادگیری گفته می شود، می توان از برنامه هایی برای پیشگیری هم صحبت کرد. مداخلات اولیه ای وجود دارند که چه در سطح خانواده و چه در سطح مدرسه، می تواند نخستین مرحله از پیشگیری به حساب آید. این مداخلات می تواند از توجه به عوامل خطر آفرین در نوزادی و اوایل کودکی شروع شود و به جریان های آموزشی پیش دبستان و دبستان برسد.